(Not: Osmanlı imparatorluğunu yazicam ancak çok fazla reformları yaptığı işler padişahlar vs var bunların en önemli yerlerini sonraki belki yarın belki başka zaman yazicam)BÜYÜK HUN (devleti) imparatorluğu: ilk Türk imparatorluğu ve devleti.Askeri teskilatini yani günümüzün T.S.K nin kuruluşu diye geçmekte kuruluşu Teoman tarafından kurulan MÖ 220 olup en önemli hükümdarı ise Mete handır.
Yıkılış: MÖ 54'te Doğu ve Batı olarak ikiye bölünen Hunlar, zamanla zayıflayarak yıkılmış ve bu durum Kavimler Göçü'ne zeminini hazırlamış.
Batı Hun devleti yönetimindeki Doğu Doğu hunun tekrar parçalanmasından sonra kuzeyindeki topraklarını idare eden devlettir.
__________________________________________________________
Avrupa Hun İmparatorluğu: Avrupa'ya birçok seferler düzenleyen Avrupa Hun imparatorluğu, topraklarını genişleterek romaya kadar gelmiş ancak Attila hanin karisisinda ilk defa karisisinda diz çöken papa olarak tarihe geçmiştir.
Kurucusu:Kama Tarkan
En önemli yönetici: Attila
Kuruluş 352-469 yıkılış
_____________________________________________________________
Ak Hun İmparatorluğu:dördüncü yüzyılın başlarında Isığ Gölü çevresinde Avarlar'a bağlı yaşarlarken bu yüzyılın ikinci yarısında Maveraünnehir'e ve Toharistan'a yayılmış Türk devleti. Hükümdarlık 5. yüzyılda Heftal denilen aileye geçtiğinden Eftalitler olarak da bilinirler.
Kuruluş 440-567 yıkılış
_____________________________________________________________
Göktürk Kağanlığı (Göktürkçe: 𐱅𐰇𐰼𐰜; Türük, 𐰚𐰇𐰜:𐱅𐰇𐰼𐰜; Kök Türük, veya 𐱅𐰇𐰼𐰚; Asıl ismiyle Türk Kağanlığı[16] Göktürkler tarafından kurulmuş ve 552-744 yılları arasında Orta ve İç Asya'da hükümdarlık sürdürmüş bir Türk imparatorluğudurve bozkırların ilk model devletidir (ilk kurultay,ust meclis kurulmuştur).Asya Hun İmparatorluğu'ndan sonra "İkinci Büyük Devlet" lakabını almıştır.
Kurucusu 551-553:Bumin Kağan
553–572
Mukan Kağan
• 682–691
İlteriş Kağan
• 742
–744
____________________________________________________________
Avar Hnligi:Genellikle çeşitli kökenlerden gelen birkaç Avrasya göçebe grubunun ittifakı olarak kabul edilir.Genetik çalışmalar Avarların Kuzeydoğu Asya halkı olduğunu ve çoğunlukla Altay Dağları, Moğolistan ve Mançurya'daki Amur Nehri bölgesinden günümüz insanlarına benzediğini göstermektedir.
Başlangıçta dinleri Şamanizm ve Animizm, 796'dan sonra Hristiyanlık gelmektedir.Avrupa hun imp. Devamı olarak gözükmektedir. Kuruluşu 567-822 yıkılışı.
___________________________________________________________
Hazar kağanlığı: Van gölünden uzanarak kiev, Karadeniz bolgesi, ronanyaya kadar uzanan ve Hazar denizin çoğunluğunu hukmeden imparatorluktur. Soyu Göktürklerden gelmedir.
Kuruluşu 650(irbis)-969(Hazar seferleri) yıkılışı.
____________________________________________________________
Uygur kağanlığı: 8.9 yüzyıllar arası tam 1 yüzyıldır ayakta duran ve Doğu Göktürk soyundan gelen imparatorluktur, kurucusu 744–747
Kutlug Bilge Kül Kağann
Yıkılışi 839–845
Üge Kağan
_____________________________________________________________
Karahanlılar, Karahanlılar, 840-1212 yılları arasında Orta Asya ve Mâverâünnehir bölgelerini yönetmiş Karluk Türklerine ait bir hanedanlıktır. Orta Asya'da kurulmuş ilk İslam Hanedanıdır.Hanedanın “Karahanlılar” olarak anılmaları, üyelerinin hanedan sona erene dek bölge Türkleri arasında en yüksek hükümdarlık makamı olarak kabul edilen “Kara Kağan” unvanını kullanmaları sebebindendir. Kurucusu 840-893
Kül Bilge Kadır Han. Dağılışı (1212)1026 - 1032
Yusuf Harun Kadir Han.
____________________________________________________________
Gazneliler:963-1186 yılları arasında Maveraünnehir, Afganistan, Hindistan'ın kuzeyi ve Horasan'da hüküm sürmüş olan Türk devleti.Gazne Devleti'nden önce bu topraklarda hüküm sürmüş olan Fars asıllı Samanîlerin siyasi ve kültürel etkisinden dolayı Gazneli Türkler, zaman içerisinde Farslaşmışlardır.
___________________________________________________________
Büyük Selçuklu devleti: Aral Gölü yakınında güç kazandıktan sonra ilk olarak Horasan'ı ele geçiren Selçuklular, buradan İran içlerine doğru ilerledi ve ardından Anadolu'daki şehirleri kontrol altına aldı. Kuruluşu
1037
• Tuğrul Bey'in devlet sistemini oluşturması
1037
• Dandanakan Muharebesi ( B.Y.Ç imparatorluğu ile Gazneli devletinin savaşı)
1040
• Malazgirt Meydan Muharebesi(Türklerin Anadolu'ya açılması)
1071
• I. Haçlı Seferi (ilk Haçlı seferi)
1095-99
• Dağılışı
1157
___________________________________________________________
Harezm şah: Orta Asya'da Harezm bölgesinde Kutbüddin Muhammed tarafından kurulan Türk-İran geleneğine dayalı bir devlettir.Bu devlet, Anadolu Selçuklu Devleti ile 1230 yılında yapılan Yassıçemen Muharebesi sonucunda iyice zayıflamış, 1231 yılında Celaleddin Harezmşah'ın ölümü ile yıkılmıştır..
__________________________________________________________
Altın Orda devleti: Cengiz Han ölmeden önce topraklarını oğulları arasında paylaştırmış ve Seyhun Irmağı ile Balkaş Gölü'nün batısındaki yerleri büyük oğlu Cuci Han'a vermişti.Cuci'nin toprakları sonradan Batu Han ile ağabeyi Orda Han arasında paylaşıldı.Batu'nun yönetimine bırakıldı. Orda'nın yönetimindeki doğu bölgesine Ak Orda, Batu'un yönetimindeki batı bölgesine de Gök Orda adı verildi. Gök Orda sonradan Altın Orda olarak adlandırıldı.
Kuruluş 1225-1502 yıkılış
____________________________________________________________
Timur imparatorluğu:İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir ve ilk ve son kez hiç yenilmemis hükümdardir.
1370-1507
__________________________________________________________
Babür imp:1526-1858.Babür Şah tarafından 1526 yılında kurulan ve 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında imparatorluğun gücünün zirvesinde olduğu dönemde, Hindistan'ın büyük bölümüne hâkim olan imparatorluğun nüfusunun o tarihlerde 3,2 milyon kilometre karelik bir bölge üzerinde 110 milyon ila 150 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir.
_________________________________________________________